پيمانه مىفروشند زيادتر بگيرد ربا وحرام است ودر شهر ديگر ربا نيست . مسأله 2138 - اگر چيزى را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد از يك جنس نباشد زيادى گرفتن اشكال ندارد ، پس اگر يك من برنج بفروشد ودو من گندم بگيرد معامله صحيح است . مسأله 2139 - اگر جنسي را كه مىفروشد وعوضى را كه مىگيرد از يك چيز عمل آمده باشد ، بايد در معامله زيادى نگيرد ، پس اگر يك من روغن بفروشد ودر عوض آن يك من ونيم پنير بگيرد ، ربا وحرام است وهمچنين است اگر ميوه رسيده را با ميوه نارس معامله كند نمىتواند زيادى بگيرد . مسأله 2140 - جو وگندم در ربا يك جنس حساب مىشود ، پس اگر يك من گندم بدهد ويك من وپنج سير جو بگيرد ، ربا وحرام است . ونيز اگر مثلا ده من جو بخرد كه سر خرمن ده من گندم بدهد ، چون جو را نقد گرفته وبعد از مدتي گندم را مىدهد ، مثل آن است كه زيادى گرفته وحرام مىباشد . مسأله 2141 - اگر مسلمان از كافرى كه در پناه اسلام نيست ربا بگيرد اشكال ندارد ونيز پدر وفرزند وزن وشوهر مىتوانند از يكديگر ربا بگيرند . شرايط فروشنده وخريدار مسأله 2142 - براي فروشنده وخريدار شش چيز شرط است : أول : آن كه بالغ باشند . دوم : آن كه عاقل باشند . سوم : آن كه مجتهد جامع الشرائط آنان را از تصرف در اموالشان جلوگيرى نكرده باشد . چهارم : آن كه قصد خريد وفروش داشته باشند پس اگر مثلا به شوخى بگويد مال خود را فروختم ، معامله باطل است . پنجم : آن كه كسى آنها را مجبور نكرده باشد . ششم : آن كه جنس وعوضى را كه مىدهند مالك باشند يا مثل پدر وجد صغير ، اختيار مال در دست آنان باشد ، واحكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد .